Foreignpolicy: Suudi petrol tesislerine yapılan saldırılar hakkında bilmeniz gerekenler!

Foreignpolicy: Suudi petrol tesislerine yapılan saldırılar hakkında bilmeniz gerekenler!

Amerikan Dış Polika dergisi Foreignpolicy’de Robbie Gramer, Elias Groll, Amy Makinnon tarafından ortak yazılan, “Suudi petrol tesislerine yapılan saldırılar hakkında bilmeniz gerekenler” başlıklı analiz haberde, Suudi Arabistan’daki petrol tesislerine yapılan saldırılarla ilgili ilginç tespitlerde bulunuluyor.

Foreignpolicy: Suudi petrol tesislerine yapılan saldırılar hakkında bilmeniz gerekenler!
18.9.2019 11:57:50

Amerikan Dış Polika dergisi Foreignpolicy'de Robbie Gramer, Elias Groll, Amy Makinnon tarafından ortak yazılan, “Suudi petrol tesislerine yapılan saldırılar hakkında bilmeniz gerekenler” başlıklı analiz haberde, Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine yapılan saldırılarla ilgili ilginç tespitlerde bulunuluyor.

Suudi Arabistan'ın petrol üretim altyapısına yapılan cumartesi günü yapılan bir saldırı uluslararası petrol piyasalarını sarstı ve İran ile ABD arasındaki gerginliği artırdı; Başkan Donald Trump, ABD ordusunun savaşa “kilitli ve hazır” olduğunu belirtti.

Ancak, saldırıyı yapanlar ve Suudi Arabistan'ın günlük petrol üretiminin yarısını çevrimdışı duruma getirmeyi başaran mermilerin veya dronların nerede başlatıldığı da dahil olmak üzere, belirsizlikler sürüyor. ABD yetkilileri, sorumluluğu reddeden İran'ı suçladı.

Suudi Dışişleri Bakanı pazartesi günü yaptığı açıklamada, “İlk soruşturmalar saldırıda kullanılan silahların İran silahları olduğunu belirtti. Saldırının kaynağını belirlemek için soruşturmalar devam ediyor ”dedi.

Tahran'ın desteğini almaktan hoşlanan Yemen'deki Husi isyancıları sorumluluk üstlendi; ancak analistler, grubun böyle bir karmaşıklık ve cüretkar saldırı gerçekleştirebilecek olup olmadığını sorguluyorlar.

İran'ın pazartesi günkü saldırılardan sorumlu olup olmadığı sorulduğunda Trump, kanıtların Tahran'a işaret ettiğini söyledi ve “Bu tarafa bakıyor. Şu anda kontrol ediliyor” dedi.

ABD yetkilileri saldırıların uydu görüntülerini yayınladılar ancak sonrasında İran'ın iddia ettiği katılımı belgeleyen başka bir istihbarat yayınlamadılar. Avrupa Birliği ve Çin de dahil olmak üzere diğer büyük güçler, zamansal olarak suçlamaya karşı dikkatli davranmak ve uyarmak istiyorlar.

Bu belirsizlik ortamına karşı göz önüne alınacak kilit sorular var.

SALDIRI NASIL GERÇEKLEŞTİ?

Saldırının tam olarak nasıl yapıldığı hala net değil; ancak işaretler ya bir füze saldırısı, dron saldırısı ya da ikisinin bir kombinasyonuna işaret ediyor. Saldırılar, Suudi petrol alanlarını ve Abqaq'taki petrol işleme tesislerini tahrip etti.

ABD yetkilileri tesis üzerindeki 17 etki noktasını açıkladılar ve sonrasında uydu görüntülerinin söz konusu tesisler üzerinde düzenli ve doğru etki noktaları gösterdiği görülüyor. Görüntüler, saldırıların başlatıldığı yer hakkında net bir bilgi vermedi.

KİM SORUMLU OLDUĞUNA İNANILIYOR?

Yemen'in İran destekli Husi isyancıları, cumartesi günkü saldırının sorumluluğunu üstlendi ve güçlerinin tesise saldırması için 10 dron gönderdiğini iddia etti. Grup pazartesi günü, gruplarının silahlarının Suudi Arabistan'ın herhangi bir yerine ulaşabileceğini iddia ederek Suudi petrol tesislerine yönelik saldırı konusunda uyardı.

Ancak ABD yetkilileri, saldırının sofistike doğasının isyancı grubun yeteneklerinin ötesinde olduğunu öne sürerek Husilerin iddiası konusunda şüphe oluşturdu.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, İran'a parmakla işaret ediyordu. “Bütün milletleri İran'ın saldırılarını kamuya açık ve kesin olarak mahkum etmeye çağırıyoruz” dedi ve cumartesi günkü tweet'te saldırıların Yemen'den geldiğine dair hiçbir kanıt bulunmadığını söyledi. Pompeo, ifadesini doğrulamak için herhangi bir kanıt sunmadı.

Husi isyancıları daha önce Suudi topraklarındaki hedeflere karşı füze ve İHA saldırısı başlattılar; ancak, daha önce hiçbir zaman Husiler bu kadar kritik hedeflere ulaşmamış, bu kadar etkili olmamıştı.

ABD yetkilileri, Suudi tesislerindeki etki noktalarını gösteren hükümet uydu görüntülerinin saldırıların kuzey ya da kuzeybatıdan İran, Irak ya da Basra Körfezi'nden geldiğini ve Yemen'den gelmediğini belirtti. Ancak Pazar günü yayınlanan bazı resimler, petrol tanklarının batı tarafında hasar görerek yetkililerin açıklamalarını zorlaştırıyor gibi görünüyor.

Akla yatkın, ilginç bir olasılık, saldırının Suudi Arabistan'da çalışan Husi isyancıları tarafından başlatılması. Saldırı için yardım alan Husilerin ifadesi, “Krallığın içindeki onurlu insanlarla işbirliği” ne teşekkür etti ve Suudi Arabistan'daki çalışanların kullanılması, Husilerin bu tür hedeflerden nasıl hedef alabileceklerine dair bazı teknik itirazları ele alıyor gibi görünüyor.

İRAN'DAKİ ZORLİ BİR HİZİP, SALDIRRIYI TEK BAŞNA BAŞARABİLİR Mİ?

Reformörler ve güçlü İslam Devrim Muhafızları gibi sert astar grupları da dahil olmak üzere İran'daki gruplar, İran'ın dış ve güvenlik politikasını özellikle 2015 nükleer anlaşmasını benimseme konusunda yıllarca etkilemek için mücadele etti..

Ancak uzmanların çoğu İran'daki bir grubun bu saldırıları başlattığından şüphe ediyor. ABD'nin Birleşik Arap Emirlikleri'nin eski büyükelçisi Barbara Leaf'e göre “Bu hedefin stratejik yapısı aklıma gelince [İran hükümetinin] liderliği tarafından haksız eylem yapılmasına tamamen izin verilmez” dedi.

Brookings Enstitüsü'nde Orta Doğu'da uzman olan Suzanne Maloney ise, İran'ın saldırıya katılımını karakterize etmek için çok erken olduğunu söyledi. Maloney, ancak İran saldırıların arkasında olsaydı “İran'ın üst düzey liderliğinin rızası ve farkındalığı olmadan, bu nitelikte bir saldırı ve bu hassasiyetin gerçekleştirilme olasılığı sıfır” dedi.

SALDIRILAR IRAK'TAN BAŞLATILABİLİR Mİ?

Diğer uzmanlar ve yetkililer, İran vekillerinin Irak veya Suriye topraklarından saldırı başlatması ihtimalini artırdı; ABD, Suudi Arabistan'a Mayıs drone saldırısının Irak'tan başlatıldığını iddia ediyor.

Ancak Irak hükümeti şiddetle saldırının kendi topraklarından yapılmadığını bildirdi. Bağdat Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Pompeo'nun Irak Başbakanı Adel Abdul Mehdi'yi aradığını, kısmen “Irak'ın topraklarını“ bu saldırıyı gerçekleştirmek için kullanılmadığını ”doğruladığını söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı, Irak hükümetinin bu açıklaması hakkında henüz yorum yapmadı. 

İRAN SALDIRIYI KENDİ TOPRAĞINDAN BAŞLATABİLİR Mİ?

ABD yetkililerinin olası bir senaryo olduğunu söylediği bu durum önemli bir tırmanışı temsil ediyor. Mevcut ve eski ABD yetkilileri, İran'ın tipik oyun kitabının, makul bir inkar edilebilirlik kapağını korumak için diğer ülkelerdeki vekilleri aracılığıyla saldırılar başlatması olduğunu söylüyor.

İran Projesini bir düşünce kuruluşu olan Uluslararası Kriz Grubu'na yönlendiren Ali Vaez, “İranlılar, asimetrik savaş sanatında başarılı oldular. İran'ı misillemeye karşı savunmasız bırakmadıklarından emin olmak için çok çalışıyorlar” dedi.

BİRLEŞİK DEVLETLER NASIL CEVAP VERECEK?

ABD ile Avrupa ve Asya'daki müttefikleri arasındaki Trump yönetimindeki gerginliklere rağmen, belki İran dışında hiçbir ülke, küresel enerji piyasalarının bir göstergesi olan daha fazla Körfez petrol altyapısını doğrudan tehdit etmek için açık bir çatışma istemiyor. Ancak Suudi dışişleri bakanlığı yaptığı açıklamada, krallığın “toprağını ve insanlarını savunma ve bu saldırılara zorla cevap verme yeteneğine ve kararlılığına” sahip olduğunu söyledi .

İran'la devam eden krizin ortasında Trump, Amerikan yaşamının kaybının ABD askeri misilleme için kırmızı bir çizgi olduğunu açıkladı. İran'a, Suudi petrol altyapısına zarar vermek için yapılan bir saldırı, ABD askerlerinin Ortadoğu'dan çekilmesini açıkça belirten bir cumhurbaşkanının seçimlerinin bir yıl öncesinden çekiciliğine dair siyasi bir hesap oluşturmuyor.

Pazartesi günü Trump, İran ile bir savaştan “kesinlikle kaçınmak istediğini” ve Pompeo ve diğer üst düzey yönetim yetkililerinin yakında Suudi Arabistan'a seyahat edeceğini söyledi. Trump,  "İran'la diplomasinin hiç bitmediğini, Bir anlaşma yapmak istediklerini biliyorum. … Bir noktada işe yarayacak" dedi.

ABD'nin eski büyükelçisi Leaf, ABD'nin Avrupalı müttefikleri ve Tahran'la gerilimi azaltmak için bölgedeki çıkarları olan diğer ülkelerle yeni bir diplomatik çabaya yatırım yapması gerektiğini söyledi. Japonya, Çin ve Rusya, “Bu, uluslararası toplumdan, özellikle de Tahran'la güçlü ilişkiler kurarken güçlü bir tepki olmadığı sürece, Körfez enerji altyapısında açık hedef olduğu anlamına gelecektir” dedi.

Petrol tankerlerine yönelik aylarca süren saldırı ve ABD uçağının düşürülmesi, ABD'yi İran'la savaşa sokmaya yetmedi ve bunun yerine Washington geri tepme yaptırımlarına ve siber silahlara güvendi. Uluslararası Kriz Grubu'na yönlendiren İranlı Ali Vaez ise, “Amerika Birleşik Devletler geçmişten ders aldıysa, kinetik eylemin hemen altında kalan telafi edici eylemlerde bulunmayı tercih eder” dedi.




    YORUM YAZ
Foto Galeriler Videolar Yazarlar Günün Özeti
ÇOK OKUNANLAR
TİMETÜRK SON HABERLER
TİMETÜRK BİYOGRAFİ