Feyruz


Lübnanlı şarkıcı Feyruz. Feyruz kimdir? Lübnanlı şarkıcı Feyruz'un gerçek adı nedir? İlk konserini ne zaman vermiştir?

Feyruz, asıl adıyla Nouhad Haddad, Lübnanlı şarkıcı. Mardinli Wadi Haddad ile Lübnanlı Süryani-Maruni Liza Alboustani'nin ilk kızı olarak 21 Kasım 1935'te Jabal Alarz'da doğdu.

Feyruz 10 yaşındayken, olağan dışı sesi ile okulda dikkat çekti. Tatilde düzenlenen okul müsamerelerinde düzenli olarak şarkı söylüyordu. Şubat 1950'de okul şovlarından birine katılan Lübnan Konservatuvarı öğretmeni ve aynı zamanda ünlü bir müzisyen olan Mohammed Fleyfel'in dikkatini çekti. Sesi ve performansından etkilenen Fleyfel, Feyruz'u konservatuvara gitmesi konusunda etkiledi. 

Mohammed Fleyfel, Feyruz'un yeteneğiyle ilgilenmesinin yanında ona Kuran'dan ayetleri okumayı öğretti. Bir kez şarkı söylerken, Lübnan Radyo İstasyonu ve müzisyen ve ünlü Lübnanlı şarkıcı Majida Roumi'nin babası ola Halim el Roumi'nin dikkatini çekti. Roumi onun sesinden etkilendi ve Arap notalarının yanında Batı notalarını da rahatça söyleyebilme yeteneğini fark etti. Feyruz'un isteği üzerine, Roumi onu Beyrut'taki radyo istasyonu korosuna şarkıcı olarak atadı ve onun için şarkı bestelemeye başladı. Bu dönemde Nouhad olan gerçek adı "Turkuaz" anlamına gelen Arapça bir kelime olan "Feyruz" olarak değiştirildi. 

Kısa bir süre sonra, Feyruz, radyoda müzisyen olarak çalışan Assi ve Mansour Rahbani kardeşler ile tanıştırıldı ve Assi, Feyruz için şarkılar bestelemeye başladı. Kısa sürede feyruz bu şarkılar sayesinde Arap müzik sahnesinde  en önemli Arap şarkıcılardan biri oldu. Assi ve Feyruz 23 Ocak 1955'te evlendi ve  bu evlilikten dört çocukları oldu. Feyruz, Assi'nin inancı olan Yunan Ortodoks inancına geçti.

Feyruz, ilk büyük konserini 1957'de, dönemin Lübnan başkanı Camille Chamoun tarafından düzenlenen Uluslararası Baalbeck Festivali'nde, İngiliz balerin Beryl Goldwyn ve balet Rambert ile beraber verdi. 

1960'lı yıllara gelindiğinde Rahbani kardeşler, Feyruz için yüzlerce ünlü şarkı, operattalarının birçoğunu ve 3 sinema filmini hazırladı.1969'da, Cezayir Başkanı Houari Boumedienne huzurunda özel konsere çıkmaması nedeniyle altı ay boyunca Lübnan radyo istasyonlarında Feyruz şarkıları yasaklandı. Bu olay, popülaritesinin artmasına sebep oldu. Feyruz açıklamasında her zaman her ülke ve bölgede halklara şarkı söyleyeceğini ancak asla bir birey için şarkı söylemeyeceğini belirtti.

1970'li yıllara gelindiğiyse Lübnan İç Savaşı'ndan ötürü Rahbani kardeşler konuları daha da politikleşen müzikaller hazırlamaya başladılar ve  oyunlarında politik satir ve sert eleştiriler kullanmaya devam ettiler. 1977'de müzikalleri "Petra" hem Müslüman batı ve Hıristiyan doğu Beyrut'ta gösterildi.

Feyruz, Lübnan kimliğinin ayrılmaz bir parçası olmakla birlikte müziğiyle tüm Arap coğrafyasına ulaşmış bir isim oldu. Yalnızca şarkıları Arap kültürünün ortak geçmişinden beslendiği için değil, Arap dünyasının güncel siyasi meselelerini de müziğine taşıdığı için kendi ülkesi dışında da çok sevildi. Sadece kendi ülkesindeki acı olayların sesi değil Filistin meselesinin de sesi olmuştur. Arapların Sesi Radyosu'ndaki programlarında 1957'de Filistin davasına adanmış Rajioun (Dönüyoruz) adlı şarkı ilk defa icra edilmişti. Özellikle 1967 Arap-İsrail Savaşı'nın ardından Doğu Kudüs'ün kaybının yarattığı siyasal kriz Feyruz'un müziğinde de yansımalarını gösterdi.

1967 yenilgisinin ardından kaydedilen «Zahrat al-Mada'in (Şehirlerin Çiçeği)» adlı meşhur çalışma ve 1972'de hazırlanan «Jerusalem in My Heart» başlıklı plakta yer alan «al-Quds al-‘Atika» adlı parçalar tüm Araplar arasında Feyruz ve Rahbanileri Filistin davasının müzikal savunucuları arasına yerleştirdi. Hatta Feyruz'un Filistin temalı şarkılarının İntifada hareketinde etkili olduğu söylenmektedir. Feyruz'u Arapların ortak değerlerinin, meselelerinin sözcüsü, başka bir ifadesiyle kültürel elçisi konuma getirmiştir. Bunun en tipik yansıması onun «Arapların Sefiresi (Sefiretü'l Arab)» olarak anılmasıdır. Hatta Şam, Amman, Kahire, İskenderiye, Bağdat ve Kuveyt üzerine yapılan besteleri seslendirdiği plak Arapların Sefiresi ismiyle dinleyiciye sunulmuştur.

1978'de üçlü Avrupa ve Basra Körfezi ülkelerini dolaşıp, Paris Olympia dahil olmak üzere konserler verdi. Bu yoğun tempo nedeniyle, Assi'nin beden ve ruh sağlığı bozulmaya başladı. Feyruz ve Rahbani Kardeşler 1979'da profesyonel ve kişisel ilişkilerini bitirmeye karar verdi. Feyruz, oğlu Ziad Rahbani'nin yönettiği bir prodüksiyon ekibiyle çalışmaya başladı

1975-1990 arasında devam eden iç savaşta, Feyruz yurtdışında yaşamak için Lübnan'ı asla terk etmedi ve 1978'de Beyrut'un batı ve doğu taraflarında gösterilen Petra operettası dışında, Lübnan'da canlı performans yapmadı. Ancak aynı dönemde dünya çağında birçok başarılı ve rekorlar kıran konserler ve turlar düzenledi.

İlk Avrupa TV performansını, 24 Mayıs 1975'te Fransız televizyonunda gerçekleştirdi. En büyük hitlerinden biri olan "Habbaytak Bissayf"ı söyleyen Feyruz'u performanstan sonra programın sunucusu Fransız yıldız Mireille Mathieu sarılarak kutladı.

 

 



    YORUM YAZ

YORUMLAR

Foto Galeriler Videolar Yazarlar Günün Özeti
ÇOK OKUNANLAR
TİMETÜRK SON HABERLER
TİMETÜRK BİYOGRAFİ